Medijsku scenu u Borskom i Zaječarskom okrugu, kao i u većem delu Srbije, dominantno čine prorežimski mediji koji iz godine u godinu dobijaju najveći deo sredstava na konkursima za sufinansiranje medijskih sadržaja — neretko i do 90% ukupno opredeljenog iznosa. Nezavisni mediji, pre svega internet portali, dobijaju znatno manje ili ostaju potpuno bez podrške. U sadržajima provladinih medija gotovo da nema informacija koje imaju kritički ton prema lokalnim ili republičkim vlastima. Njihovi vlasnici, po pravilu, imaju veze sa strukturama SNS-a.
Najdrastičniji primer: „Moto Boem Trans“ i povezani mediji
Praktično najproblematičniji slučaj jeste firma “Moto Boem Trans” doo, koja kroz svoje medije — TV Trans i portal MB — ostvaruje izuzetno visoke iznose na konkursima. Na nivou šest opština i gradova Borskog i Zaječarskog okruga ovi mediji su dobili ukupno 12.530.000 dinara.
U istom periodu, sve lokalne samouprave u ova dva okruga podelile su ukupno 51.443.500 dinara putem medijskih konkursa. Zanimljivo je da najviše sredstava izdvaja opština Knjaževac (12 miliona dinara), zatim opština Negotin (10 miliona). Gradovi Bor i Zaječar dodeljuju nešto više od 7 miliona, dok je iznos u opštini Boljevac najmanji — 2,5 miliona dinara.
U Negotinu, TV Trans već godinama drži rekord za najplaćeniji projekat u ovom delu Srbije. Ove godine, od ukupno 10 miliona raspodeljenih sredstava, TV Trans je dobio 3,9 miliona dinara, dok je portal MB (sa 608 pratilaca na FB) dobio dodatnih 1 milion. Zbirno, to je 4,9 miliona, što predstavlja skoro polovinu celokupnog medijskog budžeta opštine Negotin.
Redakciju TV Trans čine:
-
jedan novinar
-
jedan snimatelj/montažer/realizator programa.
Glavni i odgovorni urednik je Anita Bogdanović, supruga stvarnog vlasnika firme — Dragoslava Bogdanovića.
Informativni program gotovo svakodnevno počinje prilozima TV Pink, a lokalni sadržaji uslede nakon njih. Program se emituje preko IRIS sistema MTS-a, dok predajnik radi povremeno. Ostaje nejasno kako ovako mala produkcija uspeva da pokrije sve projekte. Njihova „inovacija“ je razmena snimljenih materijala sa drugim lokalnim televizijama, koje potom emituju kao sopstvene.
Dodatno, preko firme Regionalni turistički centar Knjaževac doo, čiji je takođe formalni vlasnik Anita Bogdanović, na konkursu opštine Knjaževac dobijeno je još 4.000.000 dinara za projekte „Sport kao način života“ (2,2 miliona) i „Put do sela“ (1,8 miliona).
Ukupno, porodica Bogdanović je na konkursima opština i gradova Borskog i Zaječarskog okruga prihodovala 16.530.000 dinara, što je, uz terminologiju jednog lokalnog funkcionera, „četvorotrećinska većina“.
Regionalne i lokalne televizije
Na području oba okruga rade tri regionalne televizije — TV Bor, TV Istok i TV T1, kao i lokalna TV Kladovo. One takođe funkcionišu kao provladini mediji, jer prenose isključivo informacije iz opštinskih i gradskih struktura, iako dobijaju znatno manje sredstava od TV Transa.
Radio stanice i portali
Najviše sredstava među radio stanicama dobio je Zoran Mitrović PR „Studio 101“ iz Zaječara — ukupno 2.758.000 dinara za projekte na Naxi radiju i portalu Studio 101, od pet lokalnih samouprava. Grad Zaječar dodelio je najveći deo — 1.208.000 dinara. Ovi mediji uglavnom preuzimaju informacije sa opštinskih sajtova.
Na konkursima se godinama pojavljuju i projekti portala „Zlatni vir“, „Šest žica“ i drugih sličnih portala, za koje se pretpostavlja da su u vlasništvu penzionisanog oficira Slavka Stijakovića, a na konkursima dobijaju manje iznose (100.000–200.000 dinara).
Kvalitet medijskih sadržaja
Većina medija ne zadovoljava osnovne profesionalne standarde novinarstva. Kao mediji koji zadržavaju određeni nivo ozbiljnosti izdvajaju se:
-
Za media (Zaječar)
-
NG portal (Negotin)
-
RTV Bor
-
Radio Saška Mosna
Ipak, kao i u većini malih sredina, mediji u ovim okruzima ne mogu da opstanu bez konkursa, jer prihodi od oglašavanja gotovo ne postoje. Zato je informisanje građana nedovoljno kvalitetno, jednostrano i pristrasno. Stanovnici neretko ostaju uskraćeni čak i za osnovne servisne informacije i najave događaja.
Zaključak
Potencijalno rešenje za podizanje kvaliteta medijske scene bilo bi uvođenje evaluacije stručnog kvaliteta medijskih projekata i emitovanih sadržaja, kao kriterijuma za buduće finansiranje. Ipak, u odnosu na političku praksu i postojeći sistem raspodele, takav pristup deluje, nažalost, utopistički.
piše Smiljka Jurasović, novinarka
